| "Universal" is wel een heel algemene naam. Ik ben meerdere trekzakken tegen gekomen met deze 'merknaam', maar weet niet precies waar ze gemaakt werden. Ik neem aan in of in de buurt van het Vogtland (Klingenthal e.o.).
|
|
|
| Ook deze harmonika kocht ik in Amerika. Aan de opschriften te zien is hij ook gemaakt voor de Amerikaanse markt. Overigens werden er aan het eind van de negentiende en in het begin van de twintigste eeuw heel veel instrumenten vanuit Duitsland geëxporteerd naar de USA. Meer dan 90% van de totale wereldproductie van 'handharmonika's' werd toen in Duitsland gemaakt, de helft daarvan in Klingenthal en omgeving.
|
|
|
| Hoewel deze harmonika niet meer in zo'n goede staat is, is het wel één van de betere produkten Het moet vroeger echt een heel mooi instrument geweest zijn.
|
|
|
| De baskleppen en ook de luchtknop zijn uitgevoerd met zogenaamde 'lepels'
|
|
|
| De drie registerknoppen zijn van metaal, terwijl dat bij goedkopere instrumenten meestal houten knopjes waren.
|
|
|
| Eén van de vroegere spelers heeft wel heel letterlijk zijn tanden erin moeten zetten om op deze harmonika te spelen! Bij twee van de toetsen (met fraaie koperen knoppen) is een heel stuk hout weggesneden.
|
|
|
Het instrument is zo te zien veel gebruikt. De tand des tijds heeft ook zijn sporen achtergelaten. Vooral de achterkant van de balg is door het schuren tegen het lichaam erg gesleten en nogal provisorisch hersteld. Overigens is op deze foto goed te zien dat er ruimte zit onder het toetsenblok van de melodiekant.
|
|
|
Op dit plaatje bovenop het tussenschot in de balg staat "Victoria reeds". Ik neem dus aan dat het merk van de tongen ('reeds') Victoria is, terwijl de harmonika als geheel van het merk Universal is. Er bestaat nu ook nog een merk Victoria wat harmonika's maakt, namelijk in Italië. Ik weet niet of dat dezelfde is.
|
|
|
| Dit is het 'lepeltje' van de luchtknop aan de achterkant.
|
|
|
| En dit is de binnenkant aan de baszijde met het gat voor de luchtknop in het midden. Aan het aantal tongen te zien moet hij destijds behaarlijk wat lawaai hebben kunnen maken. Toen ik hem had deed hij niet veel meer dan wat piepen.
|
|
|
| Aan de melodiekant zitten drie tongplaten. Bij dit instrument hebben alle drie registerknoppen ook een functie. Door middel van drie schuiven zijn de verschillende registers in of uit te schakelen.
|
|
|
| Achter de kleppen zitten drie luchtgaten; voor ieder register één. De schuif van de registerknoppen sluit zo'n gat af of zet hem juist open, waardoor de klank beïnvloed kan worden.
|
|
|
|
Als iemand meer informatie over het kastje heeft, dan zou ik het graag willen horen. Mijn adres is: Andrys Stienstra, Kolfbaan 11, 9251 AB Burgum, email: andrys@stienstra.net.
|